Oceń wpis  oddane głosy: 1 / 0

Dziś poruszę bardzo trudny temat. I liczę na dyskusję, gdyż to co napiszę będzie z grupy "niepopularnych".

Zmotywowała mnie do tego artykułu lektura kilku forów, oraz kilku artykułów dostępnych w sieci, gdzie do ocen funduszy używa się pojęcia "Średnioroczna stopa zwrotu" lub "średnia stopa zwrotu" czasem nawet myląc te dwa pojęcia. Dlaczego do porównań i oceny funduszy tych wskaźników nie polecam stosować pokażę, jak zwykle, na przykładach.

Stosowanie wskaźników bez zrozumienia co znaczą, to najczęstszy błąd

Postawię taką tezę:

Niestety, ktoś kiedyś po raz pierwszy popełnił błąd,
błędnie interpretując wyniki wyciągnął błędne dane.
Podchwyclili to następnie inni, gdyż doskonale pasowało
to do głoszonych teorii. I tak się już przyjęło.

Wiem, że to bardzo kontrowersyjny temat - dlatego opiszę go bardzo dokładnie. W kilku postach. Jeden po drugim.

Osobiście mam wrażenie - że zalecenia:

• "kup i trzymaj, bo w długim okresie zawsze się zarabia",
• jeżeli kupować fundusze akcji to na co najmniej 5 lat, a nawet więcej
• fundusze w długim okresie zawsze dają więcej niż lokata, dlatego nie warto dokonywać konwersji
• jak straciłeś to się nie martw bo to strata wirtualna i z łatwością ją odrobisz, bo średnio fundusze zarabiają w rok kilkadziesiąt procent....

I wielu inwestorów ufając w to co czytali i słyszeli - czasem straciło pieniądze.

Słowem wstępu

To co bardzo wyraźnie neguję - to zastosowanie pewnych obliczeń do doboru funduszy lub dowodzenia jak fundusze, gdyby nie dokonywać żadnych konwersji, świetnie wypadały w porównaniu do lokat.

Raczej nikt nie może mnie posądzić, że nie polecam inwestowania w fundusze inwestycyjne :) Wręcz przeciwnie. Ale ja proponuję inwestowanie z głową. Inwestowanie oparte o strategię. Inwestowanie długoterminowe? Jak najbardziej tak - ale pod warunkiem, że będzie to inwestowanie aktywne. I nie mam tu na myśli przeskakiwania między funduszami co kilka dni...

Na rozgrzewkę prosty przykład, niestety często popełnianego błędu...

Fundusz akcji AAA w 10 lat zarobił 190% - czyli średnio 19%.
A to o wiele więcej niż lokata 8%.

Gdy czytam coś takiego...

Oczywiście - od strony teoretycznej wszytko się zgadza - rzeczywiście średnio jest to wynik = 19% rocznie (nie mylić z pojęciem: średniorocznie).

Błąd tkwi w rozumieniu tych wyników.

Po pierwsze - porównuje się "średni roczny wynik dla 10 letniej inwestycji w Fundusz AAA" z "roczną stopą zwrotu" z inwestycji w lokatę. A więc miesza się dwie miary.

Policzmy:

• Fundusz AAA. Inwestujemy 1000 zł 1.01.1998.
  Przez 10 lat uzyskujemy wzrost 190%.
  Na koniec inwestycji na dzień 31.12.2008 mamy 2900 zł.
  Średnio: 19%.
• Policzmy to dla lokaty. Wpłacamy 1000 zł 1.01.1998.
  Przez 10 lat lokata 8% (musimy uwzględnić procent składany) daje wzrost nie 80% ale 158%.
  (liczymy: (1,08 do potęgi 10) minus 1 = 1,58).
  Czyli średnio nie jest to 8%, ale 15,8%. Dziwne, ale prawdziwe...

Czyli jednak różnica nie była tak duża...

Po drugie - błędna interpretacja pozwala nam błędnie przypuszczać, że taki fundusz (nasz Fundusz AAA) dawał co roku 19% zysków. Co oczywiście jest nieprawdą. Tak naprawdę prawdziwa wewnętrzna roczna stopa zwrotu z 10 letniej inwestycji w ten fundusz to 11,24 % (w porównaniu do 8% dla lokaty o stałym oprocentowaniu).

Gdyby co rok fundusz uzyskał 19% to z 1000 zł po 10 latach mielibyśmy 5695 zł, czyli zysk 469%!

Od razu uprzedzę, że sprawdziłem 10 letnie wyniki wszystkich polskich funduszy akcji dla każdego dnia roku 2008 (czyli 9 funduszy akcji dla około 250 dni roboczych) i najlepszy wynik wyniósł 435% - a przeciętnie fundusze akcji, gdyby 10 letnią inwestycję kończyć w 2008 roku dały wynik około 200%).

Do czego prowadzą te błędne obliczenia?

Choćby do zachęcania innych do zasady "jak straciłeś w funduszach to trzymaj - a z pewnością odrobisz". Ostatnio gdzieś czytałem,

"że strata 60% nie powinna nas martwić, bo wystarczy aby
fundusz odrobił 150% (brawo - tu poprawnie podana wartość do odrobienia)
a to jest bardzo łatwe, bo przecież Fundusz Pioneer Zrónoważony w 15 lat
uzyskiwał wynik 1200% a to jest średnio 80% rocznie!!!"

Policz proszę sam, czytelniku tego bloga co by było, gdyby fundusz przez 15 lat dawał zyski = 80%. Z 1000 zł stalibyśmy się milionerami... Inwestując 1000 zł na 15 lat z oprocentowaniem 80% otrzymalibyśmy po 15 latach ponad 6,7 miliona zysku!!! Miło, prawda. Ale wróćmy do realiów: 1200% w 15 lat to jedynie 18,7% rocznie.

Na początek kilka definicji

Roczna stopa zwrotu

Wynik jaki uzyskał fundusz w czasie roku kalendarzowego (zmiana procentowa od poczatku do końca roku kalendarzowego).

Moja ocena: do porówywania funduszy - nie jest to najlepszy pomysł.

Średnioroczna stopa zwrotu

Średnia stopa zwrotu rocznie

Moja ocena: to już lepsze, ale może wprowadzać w błąd co do prawdziwego rocznego wyniku. Uzyskany wynik pozwala porównać ze sobą różne narzędzia (np. fundusze, fundusze z lokatą bankową). Wady:

• znowu jest to wynik jednej jedynej inwestycji z jakiejś wybranej daty (pisałem już na blogu, jak bardzo różnić się może wynik dla np. inwestycji 15 letniej - ten sam fundusz sprawdzany w styczniu 2008 mógł dać 1500%, a sprawdzany w grudniu już tylko 230%...).
• może wprowadzać w błąd - gdyż wynik może sugerować, że tyle można na funduszu zarobić co rok (nie uwzględnia procentu składanego)

Wewnętrzna roczna stopa zwrotu z inwestycji

Moja ocena: to już całkiem dobre. W rzeczywistości to to samo co średnia stopa zwrotu rocznie ale obliczona tak, aby pokazać jakiemu prawdziwemu zyskowi rocznie odpowiada (uwzględnia procent składany).

Co w zamian?

I ten problem był jednym z bodźców do opracowania modelu analiz i ocen funduszy, który wprowadziliśmy w portalu Opiekun Inwestora. Pisałem już o tych analizach. Będę jeszcze do nich wracał.

Jak przytoczone 4 wskaźniki wprowadzają inwestorów w błąd?

Postaram się pokazać przykłady teoretyczne - na odpowiednio dobranych prostych liczbach aby dać przykłady, że czasem to co wydaje się lepsze jest tak naprawdę gorsze, ale też zrobić obliczenia na prawdziwych danych historycznych funduszy.